Tarih

Titanik: Ölüme Giden Rüşvet

Bir Titanik Hadisesi...

Titanik faciasını bilmeyenimiz yoktur. Olayla ilgili filmler çekilmiş, şarkılar yazılmış hatta olay, bazı ülkelerde ders kitaplarına bile konu olmuştur. Bu yazıda sözü geçecek konu ise klasik bir Titanik hikâyesi değil elbette. Bingöl’ün Kiğı ilçesinden Kanada’ya taşınmak isteyen beş Ermeni asıllı Osmanlı vatandaşının hikâyesi…

Dünyanın ilk transatlantik yolcu gemisi olarak kamuoyuna aktarılan, tanrının bile batıramayacağı söylenen dönemin en büyük ve en sağlam yolcu taşıtı Titanik, ilk seferini Southampton ile New York arasında yapacaktı. Bu haberler öyle büyük bir heyecan yaratmıştı ki bu transatlantik sefer, dünyanın dört bir yanından rağbet gördü. Bileti satın almak için yarışan farklı ülkelerden maddi geliri yüksek kesim, Avrupa’dan Amerika kıtasına uzanan o ilk sefere katılan şanslı(!) kişilerden olmak istiyorlardı.

Gemi, üç sınıf kamaradan oluşuyordu; birinci sınıf kamara en pahalı bölüm ve en üst katta yer alıyor, ikinci sınıf kamara ortada yer alıyor, fiyatı en düşük olan üçüncü sınıf kamara ise en alt bölümde yer alıyordu. Amerika’ya gidilen yolculuğun beşinci günü olan 14 Nisan 1912’de akşam saatlerinde koca gemi, bir buz dağına çarptı. Geminin batması yaklaşık 3 saat sürdü. Kurtulanların çoğu, birinci ve ikinci sınıf kamara yolcularındandı; çünkü geminin en altında bulunan (üçüncü sınıf) kamaraların kapıları kilitlenmişti.

Titanik

İşte o üçüncü sınıf kamaralardaki yolculardan beşi Bingöl’ün Kiğı ilçesinden Kanada’ya ulaşmaya çalışan Osmanlı pasaportuna sahip beş Ermeni’ydi. Kanada’da kendilerine yeni bir hayat kurmak için Anadolu’dan ayrılan 20’li yaşlardaki Neshan Krekorian, Orsen Sirayanian, Ortin Zakarian, David Vartunian ve Mapriededer Zakarian yaklaşık bir hafta yürüyerek önce Trabzon’a sonrasında ise bir gemi yardımı ile Marsilya’ya gitti; lakin Amerika’ya ulaşabilmek için herhangi bir gemi bulamıyorlardı. Bir Fransız tur şirketinin reklamlarında Titanik’i gördüler. Bu kez de “bilet yok” cevabını aldılar. O kadar fazla talep vardı ki tur şirketinin görevlileri, rüşvet almadan bilet satmıyordu. Kendilerini çaresizce 7 sterlinlik (günümüz parasıyla 1000 dolardan fazla) rüşvet verirken bulan beş Ermeni, bir şekilde Titanik’in üçüncü sınıf kamarasına biletlerini aldılar.

14 Nisan ise David Vartunian’ın doğum günüydü, beş Osmanlı vatandaşı kendi aralarında eğlen kart oyunu oynayıp eğlenerek bu günü kutladılar; ve saat 23.00 civarında kamaralarına geri döndüler. Gemi, bir süre sonra büyük bir gürültü ile sarsılmaya başladı. Beş Ermeni, ne olup ne bittiğini anlamak için dışarı çıkmaya çalıştıklarında ise beklemedikleri bir şeyle karşılaştılar, kapılar kilitliydi!

Gemide otomatik kilit sistemi vardı, bu sistem birinci ve ikinci sınıftaki yolcuları üçüncü sınıftaki yolculardan ayırmaya yarıyordu. Tam da kaza anında bu sistem çalışmaya başladı. Bu beş kişiden sadece David ve Neshan kendi kamaralarının kilidini kırabilecek kadar şanslıydı.

Dışarıda karşılaştıkları ilk şey, büyük bir panikti. Buz parçalarını gören David ve Neshan büyük bir panikle hemen geminin üst katlarına doğru tırmanmaya başladı. Günümüz parasıyla on binlerce dolar verip lüks sınıfa bilet alan yolcular, can havliyle bu enkazdan ilk kurtulanlar olmak istiyordu; onlar için filikalar peş peşe denize indiriliyordu. 13 numaralı filikaya David, 10 numaralı filikaya ise Neshan binmeyi başardı (tabii buna binmek denilebilirse). Aslında onlarca kişinin arasından filikaya alınan isimlerden ikisi tabii ki onlar değildi; fakat filika denize indirilirken bir şekilde gemiden filikanın üzerine atlayarak hayatta kalmayı başardılar. Maalesef David ve Neshan’ın yola beraber çıktığı diğer üç kişi, hayatlarını kaybetti.

David, Neshan ile birlikte Kanada’ya geldikten bir süre sonra tek başına ABD’ye yerleşti. Neshan ise Ontario’da(Kanada) kendisine yeni bir hayat kurduktan sonra kardeşlerini de yanına aldırarak Kanada’nın ilk Ermeni Kilisesi’ni kurdu. Torunu Van Solomonian’a göre Neshan, bir daha hiçbir zaman gemiye binmedi, herhangi bir su birikintisi gördüğünde aklına hep o korku dolu günler geliyordu. Neshan, 89 yaşında hayatını kaybetti. İşin trajikomik yanı ise bir nevi o 7 sterlin değerindeki bileti almak için verilen para, bugün yazımızın başlığına “ölüme giden rüşvet” adını verdi.

KAYNAKÇA:

DİNK, A. (2012). Titanik’ten kurtulan 2 şanslı Osmanlı Ermenisi | Agos. Retrieved 17 May 2021, from http://www.agos.com.tr/tr/yazi/1157/titanik-ten-kurtulan-2-sansli-osmanli-ermenisi

Titanik Faciasını Yaşayan 5 Bingöllü Ermeni’nin Bilinmeyen Hikayesi. (2016). Retrieved 17 May 2021, from https://www.haberler.com/titanik-faciasini-yasayan-5-bingollu-8302083-haberi/

DAHA FAZLA İÇERİK

“Titanik: Ölüme Giden Rüşvet” tarzında

Daha fazla “TARİH” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!

GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O hâlde bu bağlantıya tıkla!


Metin Editörü: Hatice KIRAÇ

Mehmetcan ALKAN

Psikoloji sever, kafasına göre yazar...

İlgili Makaleler

2 Yorum

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu