Tarih

Büyük Millet Meclisinin Açılması (23 Nisan 1920)

İtilaf Devletleri’nin 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul’u resmi anlamda işgal etmeleri ve Mebusan Meclisini dağıtmaları, Büyük Millet Meclisinin açılması konusunda tetikleyici olmuştur. Mustafa Kemal Atatürk de bu amaç doğrultusunda 19 Mart 1920’de valiliklere, müstakil livalara ve kolordu komutanlıklarına bir genelge göndermiş, seçimlerin yeniden yapılacağını duyurmuştur. Bu genelge ile Atatürk, Anadolu’nun en güvenli yeri olan Ankara’da olağanüstü yetkileri bulunan bir meclisin toplanacağını da haber vermiştir.

TBMM Açılışı (23 Nisan 1920)

Mustafa Kemal, yeni seçilen mebuslar yanında Mebuslar Meclisine seçilen ancak İstanbul’un işgali sonrasında Anadolu’ya kaçarak Ankara’ya gelen mebusların da haklarının saklı kalacağını bildirmiştir. Seçimler yapılmış, Mustafa Kemal, Ankara’da milletvekili seçilmiştir. Seçimlerin sonrasında Meclis, 23 Nisan 1920 tarihinde en yaşlı üye sıfatı ile Sinop Milletvekili Şerif Bey’in konuşmasıyla açılmıştır. Mecliste yapılan konuşmalar, Zabıt Ceridelerine kaydedilmiştir. Yeni açılacak olan Meclise verilecek isim konusunda çeşitli fikirler ortaya atılmıştır. Mustafa Kemal, Meclis için Meclis-i Müessisan yani Kurucu Meclis ismini kullanmıştır.

23 Nisan’da Meclis, 78 milletvekili ile toplanabilmiştir; çünkü milletvekillerinin bazıları komutan, subay, vali, müsteşar ve müdür olarak devlet işlerini yürütmeye devam etmişlerdir. TBMM’nin açılmasıyla beraber, Temsil Heyeti’nin görevi sona ermiştir.

geturgen-meclis_resim

23 Nisan Önergesi

Meclisin 24 Nisan’daki toplantısında Mustafa Kemal, Meclis başkanlığına getirilmiştir. Konuşma yapan Atatürk, Meclise bir önerge sunmuştur. Büyük Millet Meclisinin açılması sonrasında çıkan önergenin maddeleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Hükûmet kurmak zorunludur.

Bu madde, İstanbul Hükûmeti’nin yok sayıldığını gösterir.

  • Geçici bir başkan veyahut vekil çıkarmak uygun değildir.

Bu madde ile Meclisin geçici olmadığı ve bağımsız çalışacağı belirtilmiştir.

  • Meclis, yürütme ve yasama yetkilerini elinde bulundurur.

Bu madde ile güçler birliği ilkesi benimsenmiş, olağanüstü şartlar altında daha hızlı karar alınması amaçlanmıştır.

  • Meclis içinden ve Meclis tarafından seçilen bir heyet, hükûmet işlerine bakar. Meclis başkanı, bu heyetin de başkanıdır.

Bu madde ile meclis hükûmeti sistemi benimsenmiştir.

  • Padişah ve halife, İtilaf Devletleri’nin baskısından kurtulduğu zaman, Meclisin düzenleyeceği yasaya göre hareket etmek durumundadır.

Bu madde ile bağımsızlık elde edilene kadar muhtemel görüş ayrılıkları engellenmek istenmiştir; ayrıca TBMM’nin üstün olduğu vurgulanmıştır.

DAHA FAZLA İÇERİK

“Büyük Millet Meclisinin Açılması (23 Nisan 1920)” tarzında

Daha fazla “TARİH” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!

GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O halde bu bağlantıya tıkla!


Metin Editörü: Hatice KIRAÇ

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu