Tarih

Geçmişten Bugüne Uygurlar

Oldukça hareketli bir coğrafyanın tam da ortasında hayat bulan Uygurlar, zamanın şartları itibariyle oldukça çalkantılı dönemlerden geçmiş ve birçok değişim yaşamışlardır. Bögü Kağan(Kutluk Bilge Kül Kağan) tarafından kurulan Uygur Devleti, Orhun Irmağı kenarında kurulmuş ve daha sonrasında Orta Asya’nın doğu tarafına doğru genişleme göstermiştir. 

Kuruluşu ile birlikte birçok farklı noktada gelişim gösteren Uygur Devleti’nin gelişimi, kurucusu olan Bögü Kağan’ın ölümü ile bir süre sekteye uğramıştır. Kağan’ın ölümü ile başa gelen oğlu Moyen-Çor, devleti kut yetkisi ile yönetmiş ve Uygurları önemli derecede geliştirmiştir.

Uygur Medeniyetinin Kökenleri

Orta Asya’ya yayılmış olan Töleslerin bir boyu olan Uygurlar; Çin kaynaklarına göre Hunların soyundan gelmektedir, ortaya çıktıkları dönemlerde “Kao-çı(Yüksek tekerlekli arabalılar)” adıyla anılmıştır, Çin kaynaklarında farklı şekillerde de ifade edilmektedir.

Orhun Kitabelerinde de Dokuz Oğuz adı ile anılan Uygur milleti, kuruldukları dönemlerde çeşitli mücadeleler yaşamış olsalar da en son Göktürk Devleti’nin hakimiyeti altına girmişlerdir; ayrıca birçok farklı medeniyet ile de kültürel ilişkiler yaşamışlar, birçok alanda diğer medeniyetlerden etkilenmişler ve çeşitli bir sosyokültürel yapı hâlini almışlardır.

uygurlar

Bu doğrultuda özellikle din bakımından etki altında kalan Uygurlar, başlarda birçok dine ev sahipliği yapsa da daha sonraları Maniheizm’e geçiş yapmıştır. Çin tarafından yapılan baskılar ile Budizm’e zorlanan Uygur milleti, diğer kültürler ile Çin Kültürü arasında ezilmemek adına Maniheizm dinini tercih etmiştir; ayrıca bu dinin tercihinde Uygurların sosyal yaşantısı da etkili olmuştur.

Din değişimi ile birlikte farklı değişimlerin de gözlendiği Uygur topluluğunda sanatsal açıdan da birçok gelişim olmuş, bunun etkileri ekonomik alanda da Uygurlar’a fayda göstermiştir.

Uygur Medeniyetinden Geriye Kalanlar

Birçok farklı kültür ile yoğun şekilde etkileşim yaşamış olan Uygur medeniyeti, günümüze kadar ulaşan destanlar ortaya koymayı başarmıştır. Yaygın olarak bilinen Uygur destanları ise şu şekilde sıralanabilir;

  • Altun Yarug
  • Irk Bitig
  • Sekiz Yükmek
  • Kalyamkara ve Papamkara

Ayrıca bu eserlerin yanı sıra Uygurların Orhun Kitabelerinde de etkisi bulunmaktadır; bu yüzden Orhun Kitabeleri de Uygur eseri olarak sayılmakta ve işlenmektedir.

Altun Yarug
Irk Bitig
Orhun Kitabeleri

DAHA FAZLA İÇERİK

“Geçmişten Bugüne Uygurlar” tarzında

Daha fazla “TARİH” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!

GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O hâlde bu bağlantıya tıkla!


Metin Editörü: Hatice KIRAÇ

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

2 Yorum

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu