Psikoloji

Hayallerde Yaşamak: Maladaptive Daydreaming

Hayal kurmak, istisnasız her insanın yaptığı bir eylemdir. Aslında hayal kurmak, gerçekleştirmek istediğimiz eylemlerin provasıdır bir açıdan da. Fakat bazı durumlarda aşırı hayal kurma isteği gelişebilir; hatta öyle bir boyuta gelebilirsiniz ki hayal kurmadan yapamaz ve hayallerde yaşamaya başlarsınız. “Şey, bu ben değil mi ya?” tepkisinde bulunmadan önce sizleri maladaptive daydreaming ile tanıştıralım. Böylece hastalık boyutundaki hayal kurma davranışının temelindeki olgulara ve sonuçlarına göz atalım.

Maladaptive Daydreaming Nedir?

Birçok insan; uyurken, tuvalette, dolmuşta ya da uzun seyahatlerde hayallere dalar. Özellikle de geçmişle ilgili değiştirmek istediğimiz düşünceleri hayallerle yeniden şekillendirmeye çalışırız. Genel olarak da geleceğe yönelik hayaller kurarız. Atandığımız günü, evlilik planlarını ya da öleceğimiz günü bile hayal ederiz. Ancak aşırı hayal kurmak, zararlı sonuçlara neden olabilecek bir davranıştır. İşte bu hayal kurma davranışlarının hayatımızı etkileyecek boyutta olmasına “maladaptive daydreaming” diyoruz.

Hayal Kurmak Neden Hastalık Olsun ki?

Aslında hayal kurmak bir hastalık değildir. Her insan hayal kurar ve makul ölçülerde bu sağlıklıdır; fakat nasıl ki uyku bir ihtiyaçsa ve aşırı uyku zararlıysa aşırı hayal kurmak da zararlıdır. Maladaptive daydreaming ise Türkçeye kabaca “uyumsuz hayal kurma” olarak çevrilebilir. Anlayacağımız dilde ise “aşırı hayal kurma hastalığı” olarak tanımlayabiliriz.

geturgen-Maladaptive Daydreaming_resim1
Maladaptive Daydreaming Disease

Ne Olur, Nasıl Olur?

Maladaptive daydreaming hastalığında temel belirtiler aşağıda yer almaktadır:

  • Kontrol edilemez hayal kurma isteği
  • Hayal kurmaktan dolayı günlük işleri aksatma
  • Konsantrasyon gerektiren işlerde(araç kullanma vb.) odaklanma sorunları
  • Gece hayal kurmaktan dolayı meydana gelen uyku problemleri
  • Hayallerin gerçek yaşantılara göre şekillenmesi
  • Hayal kurarken jest ve mimikleri kullanarak konuşmak
  • Hayallerin cazibesine kapılarak yalnız kalma isteği

Yukarıdaki temel belirtilerin eğer 1-2 tanesi sizde varsa direkt tanı koymaya kalkmayın; zira bu hastalık, günlük yaşamın gerektirdiği işlevleri bile yerine getirmeyi zorlaştırır. Yani gerçekten hastalıktır.

Hastalığın temelinde birçok etken bulunabilir. Özellikle de psikolojik sorunlar yaşayan bireyler(OKB, depresyon, anksiyete vs.) için risk oluşturabilir; ancak tam olarak hangi durumların bu hastalığa neden olduğu konusunda net bir bilgi bulunmamaktadır.

Ayırıcı Durumlar Nelerdir?

Özellikle de 5-12 yaş arası çocuklar, oyun oynarken odada başka canlılar varmış gibi onlarla konuşabilir; hatta birçok durumda aileler paniğe kapılabilir. Fakat bu çağda hayal kurmak ya da onların etkisine kapılmak oldukça normaldir. Maladaptive dayreaming daha çok ergenlik döneminde başlayan ve yetişkinliğe uzanan bir hastalıktır.

Maladaptive daydreaming, şizofreni veya bipolar bozukluktan ayrılan bazı özelliklere sahiptir. En temel ayırıcı tanı, hastanın hayal kurduğunun farkında olmasıdır. Yani hayaller ile gerçekler ayırt edilebilmektedir; ancak hayaller çoğu durumda gerçeklere yeğlenebilir ve kişi yalnız yaşamak isteyebilir.

Vaka Örnekleri ve Diğer Şeyler

Maladaptive daydreaming, çok küçük bir kesimi ilgilendiren bir hastalıktır; bu nedenle vaka sayısı da oldukça düşüktür. 2002’de, Prof. Dr. Eli Somer tarafından İsrail Haife Üniversitesi’nde tespit edilmiştir. Yakın bir tarihte literatüre girdiği için ne yazık ki yeteri kadar araştırma yapılmamıştır.

Bu hastalığın tedavisi ise psikoterapi ve ilaç yardımı ile mümkün olmaktadır. Ancak gerek dünyada gerekse ülkemizde oldukça nadir saptanan hastalıklar arasındadır; bu nedenle alanında uzman psikolojik danışmanlar ya da psikiyatristler tarafından destek almak gerekir.

Küçük yaşlarda bu hastalığa yakalanan bir kadın, oluşturduğu web sitesi sayesinde hastalık hakkında farkındalık oluşturmak istemiştir. Eğer daha fazla bilgi almak istiyorsanız buraya tıklayarak web sitesine ulaşabilirsiniz.

DAHA FAZLA İÇERİK

“Hayallerde Yaşamak: Maladaptive Daydreaming” tarzında

Daha fazla “PSİKOLOJİ” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!

GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O halde bu bağlantıya tıkla!


Metin Editörü: Hatice KIRAÇ

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu