Psikoloji

Kitlelerin Bilgeliği

Kitlelerin bilgeliği, geniş insan gruplarının belli koşullar sağlandığı takdirde tahmin etme, sorun çözme, karar alma gibi durumlar karşısında uzmanların bireysel görüşlerinden daha isabetli sonuçlara ulaşmasını sağlar.

Francis Galton’un Deneyi

İngiliz bilim insanı Francis Galton, kitlelerin yanlış kararlar aldığını ve ülkelerin eğitimli/zeki bir azınlık tarafından yönetilmesi gerektiğini savunuyordu. 1907 yılında, bir kasabada gittiği panayır onun görüşlerini köklü bir şekilde değiştirdi.

Panayırda bir öküzün ağırlığını tahmin etme yarışması yapılıyordu. Yarışmaya yaklaşık sekiz yüz kişi katıldı ve yarışmacıların çoğunluğu birkaç kasabın dışında köylülerden oluşuyordu. Galton, bu yarışmayı siyasi bir oylamaya benzetti ve yarışmacılar üzerinde yapacağı bir deneyle sıradan seçmenlerin seçimlerinin kötü olduğunu kanıtlamak istedi. Yaklaşık sekiz yüz yarışmacı kağıda tahminlerini yazdı. Galton, yarışma sonrası yapılan tahminlerin ortalamasını aldı. Yarışmacıların tahminlerinin ortalaması 544’tü. Öküzün kilosu ise 544,5 olarak ölçüldü. Yarışmacıların bireysel tahminlerine bakacak olursak kasapların doğruya daha yakın bir tahminde bulunduğunu görüyoruz. Köylülerin tahminleri ise çoğunlukla gerçek değerden daha uzak olmasına rağmen tahminlerin ortalaması alındığında ilginç bir şekilde, kasapların tahminlerinden çok daha isabetli bir sonuç elde ediyoruz.

Kitlelerin Bilgeliği

Kitlelerin Bilgeliği İçin Gereken Koşullar

Kolektif zeka, bireylerin bağımsız olduğu toplumlarda gerçekleşir. Bireyin bağımsız olması demek, herhangi bir yerin veya kimsenin yönlendirmesi olmadan hareket edebilmesi demektir. “Kitlelerin Bilgeliği” kitabının yazarı James Surowiecki’ye göre bir kitlenin doğru sonuçlara ulaşabilmesi için şu koşulların yerine getirilmesi gerekir:

1-Bireyler, farklı düşünce yapılarında olmalı.

2-Bireyler, görüşlerini şahsi kanaatlerine dayandırmalı.

3- Bireyler, kimse tarafından manipüle edilmemeli.

4-Her birey, grubun adil olduğuna ve kalabalığın kararını ifade eden mekanizmanın hakkaniyetine güvenmeli.

5-Kalabalığın kararını ifade eden mekanizma, bireylerden topladığı kararları ve özel yargıları bir araya getirip tek bir toplu kararda ön yargısız bir şekilde toplayabilmelidir.

Kaynakça

GALTON, F. Vox Populi . Nature 75, 450–451 (1907). https://doi.org/10.1038/075450a0

Surowiecki, J. (2004). The Wisdom of Crowds. Doubleday; Anchor. New York.

Sarıkaya, Mustafa. kitlelerin bilgeliği nedir?| Turkau. (2021). Retrieved 14 March 2021

Tuna, Ahmet. kitlelerin bilgeliği| Haberci. Retrieved 14 March 2021

DAHA FAZLA İÇERİK

“Kitlelerin Bilgeliği” tarzında

Daha fazla “PSİKOLOJİ” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!

GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O halde bu bağlantıya tıkla!


Metin Editörü: Hatice KIRAÇ

Ahmet Emre ÇAKIR

Kütahya'da doğdum ve büyüdüm. Şuan Uludağ üniversitesi öğrencisiyim.

İlgili Makaleler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu