DüşünceKültürPsikoloji

Kendini Gerçekleştiren Kehanet

İlk defa 1948’de Sosyolog Robert Merton tarafından tanımlanmıştır. Merton’a göre olay ve koşulların yanlış değerlendirilmesinden kaynaklanan yeni davranışlar, yanlışın gerçekleşmesine neden olur. Yani uyandığımızda havanın bozuk olduğunu görüp günün kötü geçeceğini düşünürsek günümüz kötü geçer; bireysel psikolojide karşılığına “Aklıma gelen başıma geldi.” deriz.

Mitolojiye göre; Heykeltıraş Pygmalion, kadınlardan uzak duran biridir. Bu yüzden kendine bir kadın heykeli yaparak aklındaki ideal kadını somutlaştırır. Yaptığı heykel o kadar güzel olur ki karşısına geçip saatlerce onu izler; ve heykele aşık olur. Heykelin gerçek olmasını o kadar çok ister ki Afrodit onun bu isteğini duyar; ve heykele can verir.

Bu yüzden Pygmalion etkisi de denir. Burada Pygmalion, kendi kehanetini gerçekleştirmiştir. Bu etkiye göre, olmasını istediğimiz şeyler karşımızdaki insana bir mesaj şeklinde gidiyor; ve buna göre bir sonuç alıyoruz.

Kişi hakkında diğer insanların beklentileri, o kişi için bir süre sonra beklentileri karşılama çabasına dönüşür. Kişi, önce karşısındaki kişi hakkında doğru ya da yanlış bazı beklentilere giriyor; sonra bu beklentilere göre davranıyor. En sonunda da karşısındaki kişiyi memnun etmek ve beklentilerini karşılamak üzere bir hayat sürüyor.

Mesela; sınıfındaki dezavantajlı gruplardan gelen öğrencilere öğrettiği şey konusunda “Onlar bunu kesin yapamaz.” diye düşünen öğretmen, bunu davranışlarına yansıtmakta ve öğrencilerine başarmaları için yardım etmektense kendi kendini gerçekleştirecek bir kehaneti ortaya atmaktadır. Öğrencilerin başarısız olmasında öğretmenin beklenti zayıflığı ve bununla birlikte onlarla tam ilgilenmeyip dersi detaylı anlatmaması büyük rol oynar.

Hem kendimiz için oluşturduğumuz beklentilere hem de karşımızdakinin bizim üzerimizde olan beklentilerine ilişkin davranmaya meyilli hale geliyoruz. Ancak beklentilerimiz olmazsa hayallerimizi kullanıma kapatırız. Hayallerimiz olmadan hedeflerimizi belirleyemez ve yarınlarımızı tasarlayamayız. Öyleyse her zaman olumlu düşünüp, olumlu şeyler bekleyip bu kavramı kehanet adından çıkarıp hayatımız için bir başarıya çevirmeliyiz.

DAHA FAZLA İÇERİK

“Kendini Gerçekleştiren Kehanet” tarzında

Daha fazla “DÜŞÜNCE” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!

GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O halde bu bağlantıya tıkla!


Metin Editörü: Hatice KIRAÇ

Mine AKBULUT

Atatürk University Sociology

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu