Bilim

Kütle Spektrometresi

Kütle spektrometresi, kimyasal türleri iyona dönüştürme sürecinde kütle/yük (m/z) oranını ele alarak iyonize edilen kimyasal türlerin sıralanmasını sağlayan bir analitik teknik olmaktadır. Bu ayırmanın gerçekleştirilebilmesi için elektrik ve manyetik alanlar ortaya koyulmuştur. Ortaya konulan elektromanyetik alanlar iyon davranışının iyon kütlesi ile ters şekilde etkilenmesini sağlar. İyon yüküyle ise doğru orantılı bir şekilde hareket eder. 

Ayırma sonucunda iyonların; uzaysal yörüngeleri, konumları ve süratleri etkilenmektedir. Anlaşılır bir şekilde tanımlamak istersek aslında yükleri bulunmayan moleküller kütle spektrometresi sayesinde iyona dönüştürülür. Ardından iyon sürecine giren moleküller elektriksel bir alan içerisine konulur. Molekül alındıktan sonra kütle/yük oranına göre çeşitli yoğunluk grafikleri ortaya çıkar. Böylece yeni örnekler ile fikir yürütme şansı oluşur.

Kütle Spektrometresi

Kütle Spektrometresinin Kısaca Tarihçesi

Kütle spektrometresinin tarihi aslında 1886 yılına dayanmaktadır. Eugen Goldstein aracılığı ile alçak basınç olduğu bir gaz deşarjında anottan delikli katotta doğru yol alan ve negatifli yüklü ışınlara ters açıda olan ışınlar tespit edilmiştir. Eugen Goldstein tespit ettiği pozitif yüklü ışınlara ‘’Kanal Işınları’’ ismini koymuştur. Ardından Wilhelm Wien 1899 senesinde manyetik alanların birbirlerine dik bir şekilde olduğu bir makine icat etmiştir. Böylece pozitif ışınlardan kütle/yük oranına göre ayrılma imkanı oluşmuştur. Tüm bunların ardından 1913 senesinde J.J Thomson aracılığı ile neonun iki izotopu olduğu belirtilmiştir. Böylece kütle spektrografı ortaya çıkmıştır.

Kütle spektrometresinin ilk model tekniği ise 1918 yılında Arthur Jeffrey Dempster ve F.W. Aston aracılığıyla oluşturulmuştur. Teknolojik ilerlemeler sayesinde fizik, kimya ve buna benzer birçok alanda kütle spektrometre cihazları üretilmiştir. Bu cihazlar tıp bölümünde çeşitli bileşiklerin analizinde ve metabolik hastalıkların teşhis edilmesinde oldukça işe yaramıştır.

Kütle spektrometresinin ana bileşenlerinden bahsetmek gerekirse bunlar; iyonlaştırıcı kaynak, analizör, detektör, veri işlemcisi ve vakum pompası olmaktadır. Ayırmanın düzgün olabilmesi için iyonların hava ile etkileşimi olmamalıdır. Oluşturulacak iyon üretimi ise ya atmosferik basınç ya da vakum ile yapılabilir. Bu durum iyonlaştırma kaynağına bağlıdır. İyon ayırmasının elektromanyetik alanda oluşabilmesi için ise nötral moleküllerin iyonlara çevrilmesi gerekmektedir.

DAHA FAZLA İÇERİK

“Kütle Spektrometresi” tarzında

Daha fazla “BİLİM” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!

GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O halde bu bağlantıya tıkla!

Ece ÖNEL

Merhaba ben Ece, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde okuyorum. Yaklaşık üç senedir freelance olarak içerik yazarlığı ve editörlüğü yapıyorum. Aynı zamanda çalıştığım sitede redaktörüm. Güncel konuları takip etmeyi ve bu konular hakkında yazı yazmayı seviyorum. İyi okumalar dilerim. :)

İlgili Makaleler

2 Yorum

  1. Bilimle pek aram olmamasına rağmen, birisi “Kütle Spektrometresi” ile alakalı bir soru sorarsa çok rahat cevap verebilirim artık. Bunun için size minnettarım. Ellerinize sağlıkk 🙂

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu